Dlaczego temat bezpieczeństwa jest istotny?
I skąd ta fama, że Kolumbia nie jest bezpieczna?
Niewiele krajów na świecie wywołuje takie emocje, jak Kolumbia. Reputacja kraju od połowy XX w. naznaczona jest konfliktami wewnętrznymi, które osiągnęły apogeum w latach 80. i 90. w wojnie karteli narkotykowych. Większość podróżujących do Kolumbii zna postać słynnego i ekstremalnie kontrowersyjnego barona narkotykowego lat 80, Pablo Escobara Gaviria. Jego narkotykowe imperium uplasowało go nie tylko na liście najbogatszych osób na świecie, ale i najbrutalniejszych przestępców ówczesnych czasów. W XX w. przemoc polityczna, porachunki gangów oraz sił politycznych, wysiedlenia, wymuszenia, porwania, wybuchy samochodów–bomb były na porządku dziennym. Mówi się nawet, że nie ma rodziny w Kolumbii, która by w tym nie ucierpiała. Od 2000 roku rządowe i międzynarodowe programy likwidacji nielegalnych upraw koki m.in. Plan Colombia, finansowany przez rząd USA) oraz:
– lokowanie wojska w niedostępnych regionach, aby zlikwidować partyzantkę
– wzmożenie ochrony dróg w całym kraju
– wzmocnienie ochrony granicznej, aby zminimalizować przemyt narkotyków i broni
sprawiły, że w ciągu dwóch dekad z niebezpiecznej destynacji, Kolumbia przekształciła się w popularny cel turystyczny.
Niestety, na odległych terenach wciąż działa partyzantka oraz nadal nielegalnie uprawiana jest koka. Ze względu na duże różnice społeczne grasują też bandy przestępcze. ALE:
- aktualnie Kolumbia jest jednym z najszybciej rozwijających się kierunków turystycznych na świecie, ze stabilnym wzrostem turystów o 10% rocznie.
- W rankingach wpływowych mediów, jak National Geographic oraz Forbes, Kolumbia plasuje się w pierwszej piątce modnych destynacji. Większość turystów wyjeżdża stąd zarówno zachwyconych, jak i apetytem na więcej.
- Kolumbijczycy w znaczącej większości są pracowici i uczciwi. Choć w Kolumbii należy pilnować rzeczy osobistych, aby uniknąć kradzieży, to warto przygotować się na przemiłe niespodzianki. Mi osobiście, podczas pandemii, oddano zgubiony portfel ze wszystkimi dokumentami, ba, z całą gotówką co do jednego peso. A dziewczyna, która go znalazła, szukała mnie w internecie przez kilka dobrych dni.
Najczęstsze zagrożenia i jak ich unikać
Typowe zagrożenia w Kolumbii to kradzieże uliczne, kiesznokowcy, a dla dłużej pozostających na terenie kraju, głównie cyber oszustwa.
Aby cieszyć się bezpieczeństwem podczas podróży, należy pamiętać o następujących, praktycznych wskazówkach:
1. Gdzie NIE jechać i jakich miejsc unikać?
Choć kraj nie jest w stanie wojny domowej, istnieją regiony, w których panują mniejsze konflikty wewnętrzne. Tam wyjazd nie jest zalecany. Na niektórych terenach Kolumbii działają grupy partyzanckie, w tym: FARC, ELN oraz tzw. BACRIM. Choć FARC oficjalnie złożyli broń, podpisując porozumienie pokojowe w 2016 roku, niektórzy bojownicy nadal stosują wymuszenia oraz handlują narkotykami. ELN jest największą, działającą ideologicznie partyzantką, głównie na północnym wschodzie. Wywiera presję, blokując lub atakując publiczną infrastrukturę i urządzając porwania. BACRIM jest aktualnie najsilniejszą organizacją przestępczą w kraju. Konflikt trwa w celu kontroli terytorium upraw koki, laboratoriów kokainy oraz tras przemytu narkotyku. Współczesne organizacje przestępcze kontrolują również nielegalne wydobycie m. in. złota. Konsekwencje dla ludności cywilnej to: wysiedlenia z ziem, rekrutacja młodych ludzi do swoich szeregów oraz zabójstwa liderów społecznych, sprzecznych z ich ideologią. Na konfllikty wewnętrzne narażone są regiony wiejskie, odległe od głównych dróg i pokryte niedostępnymi lasami.
Rejony, do których nie zalecane są podróże indywidualne to: departament Cauca, granica z Wenezuelą, granica z Ekwadorem, głęboka Amazonia oraz część puszczy wzdłuż Pacyfiku. Na kolumbijskiej prowincji sprawdzi się doświadczony, lokalny przewodnik, który przeprowadzi „suchą stopą” przez dany teren. Region andyjski, główne drogi, większe miasta oraz turystyczne atrakcje są w pełni bezpieczne.
2. Czego nie robić. Czyli jak przygtować się na różne sytuacje
Złotą zasadą bezpieczeństwa w Kolumbii jest tzw. „no dar papaya” (dosł. „nie dawać papai”), czyli ulubiony kolumbijski zwrot, aby nie kusić losu. Duże różnice społeczne powodują, że kradzieże, niestety, są częste. Główną radą jest więc, aby na ulicach, w transportcie publicznym oraz centrach handlowych uważać na rzeczy osobiste. Poza tym, ze względów bezpieczeństwa:
- Nie należy obnosić się na ulicach kosztowną biżuterią, markowymi dodatkami, nowinkami elektronicznymi ani mieć przy sobie większej ilości gotówki. Drogie przedmioty mogą przyciągnąć niepożądaną uwagę.
- Warto pilnować najważniejszych dokumentów. Paszport lepiej zostawić w hotelowym sejfie, a ze sobą zabierać kopię lub zdjęcie w telefonie.
- Telefony są najczęstszym łupem złodziei. Warto jest więc nosić je blisko ciała, najlepiej za zapiętym zamkiem błyskawicznym. Nie należy rozmawiać przez telefon na ulicy. Nawet w dzielnicach określanych jako „bezpieczne”, zdarzają się kradzieże typu: „wyrwanie z ręki”. Do rozmowy telefonicznej podczas spaceru poleca się słuchawki.
- Po zmroku nie należy samotnie zwiedzać nieznanych, słabooświetlonych, ani nieuczęszczanych ulic. Jasna karnacja, jaśniejsze oczy lub wyższy niż przeciętny wzrost zdradzają pochodzenie zza granicy i sprawiają, że jest się potencjalnie „łatwym celem” do kradzieży. Obcokrajowców bowiem nadal postrzega się za bardziej zamożnych.
Jak bezpiecznie podróżować po Kolumbii?
Zalecenia dla podróżnych, aby czuli się bezpiecznie
Przykłady lokalnych praktyk bezpieczeństwa w Kolumbii:
- W miastach, jak Bogota, Medellín, Cartagena oraz w innych miejscach turystycznych, warto zatrudnić lokalnego przewodnika w wybranym języku. Przewodnik, który mieszka na miejscu, pokaże i przeprowadzi przez najciekawsze punkty. Poza tym doda poczucia bezpieczeństwa, opowie, jak się żyje w Kolumbii oraz zwróci uwagę na nieoczywiste atrakcje.
- Warto mieć ze sobą karty płatnicze, zarówno cyfrowe, jaki fizyczne. Płatności kartą w kolumbijskich miastach są na porzadku dziennym i ułatwiają poruszanie się bez większej ilości gotówki. Wyjątkiem są stragany uliczne z pamiątkami i przekąskami, gdzie obwiązuje tylko płatność gotówką. Gotówką można płacić także poza miastami, na prowincji i w parkach narodowych.
- W klubach nie poleca się bawić samotnie i nie pozostawiać swojego napoju bez nazdoru. Uwaga, dotyczy to zarówno kobiet, jak i mężczyzn. Dlaczego? Niektóre grupy przestępcze stosują substancję odurzającą – skopolaminę. Dosypana do drinków lub rozpylona w powietrzu, pozbawia ofiarę siły woli i wzmaga jej podatność na manipulację. Kobiety pod jej wpływem narażone są głównie na agresję seksualną, a mężczyźni – na kradzieże i wymuszenia.
NA ULICY:
- Nie poleca się wsiadać do taksówek na ulicach. Zamiast tego, zaleca się korzystać z oficjalnie dostępnych firm transportowych oraz zaufanych aplikacji, z identyfikacją kierowcy. Opcji jest wiele: Uber, DriveIn, DIDI, Cabify i in.
- W samochodach zaleca się zamykanie okien, nawet podczas jazdy i postoju na światłach. Chodzi o to, aby z zewnątrz nie było widać, co znajduje się w środku. W Kolumbii dla bezpieczeństwa wiele aut ma ciemne szyby, za którymi nie widać wnętrza samochodu. Ponadto wiele samochodów jest opancerzonych.
Z BAGAŻEM
- Poróżujący nie powinni wdawać się w dyskusje z nieznajomymi, którzy potrzebują przewieźć przesyłkę/walizkę z Kolumbii do innej destynacji. Trzeba pamiętać, że w Kolumbii nielegalnie uprawiana jest koka, a z niej jest produkowana kokaina, przeznaczona do przemytu za granicę. Trudnią się tym siatki przestępcze, aktualnie rozsiane po całym świecie. Konsekwencje próby takiego przewozu to wieloletnia kara więzienia na terenie Kolumbii oraz wysoka grzywna. Bez ulg.
- Nie należy pozostawiać swojego bagażu bez nadzoru w niepewnych miejscach. Warto też sprawdzić zawartość przed wyjazdem na lotnisko, czy nie ma w nim cudzych rzeczy. Mowa tutaj o ewentalnym pozostawieniu bagażu na dłużej, bez kłódki, w sklepach, toaletach publicznych itd. Przechowalnie bagaży oraz pokoje w hotelach, hostelach czy tymczasowy wynajem są bezpieczne.
Co robić w przypadku niebezpieczeństwa?
W sprawach kryzysowych, należy zachować spokój i warto znać numery alarmowe – w Kolumbii jest to numer 123. Łączy on z Pogotowiem Ratunkowym, Policją i Strażą pożarną jednocześnie.
Warto również mieć zaufaną osobę, do której można się zwrócić w przypadku zagrożenia. Należy pamiętać, że Kolumbijczycy nie mówią powszechnie po angielsku i znajomość j. hiszpańskiego jest bardzo pomocna w kontaktach. W komunikacji sprawdzi się też tłumacz w telefonie.
W sprawach obywatelskich, wizowych i innych, należy zgłosić się do Urzędu Konsularnego w Kolumbii. Utratę paszportu należy zgłosić w lokalnej policji oraz w Konsulacie RP. W celu wyrobienia nowego dokumentu, trzeba umówić się na spotkanie w Konsulacie na stronie https://secure.e-konsulat.gov.pl/placowki/138. Wniosek paszportowy składa się elektronicznie na miejscu podczas wizyty, a do wniosku paszportowego załącza się zdjęcie paszportowe (35×45 mm).
Kontakt do Ambasada RP w Bogocie
Tel. +57 601 2140400
Adres: Edificio Cusezar, Calle 116 No. 7-15, piso 11, oficina 1103, Bogota
Godziny urzędowania: 8.00 – 16.00
Na szczęście, radośni Kolumbijczycy i piękna, dzika natura sprawiają, że Kolumbia jest dla większości gości niezapomnianą przygodą. A wielu ma apetyt na więcej.
Do zobaczenia w Kolumbii!
